person_outline

‘Mannelijk’ en ‘vrouwelijk’ leiderschap als weg naar persoonlijke groei.

Beeld blog mannelijk vrouwelijk leiderschap > ‘Mannelijk’ en ‘vrouwelijk’ leiders... | LeiderschapHet is nog steeds een onderwerp, ‘meer vrouwen aan de top’. Met als achterliggende wens: zorgen dat de talenten, kennis en ervaring van vrouwen vaker ook voor topposities benut worden.

Als er meer vrouwen in leidinggevende posities komen, aan de top of in andere lagen van de organisatie, verandert de wijze waarop er leiding wordt gegeven dan? Is er echt een man/vrouw verschil als het aankomt op leidinggeven? Bestaat er typisch mannelijk en typisch vrouwelijk leiderschap? Of zouden we hier ook breder naar kunnen kijken?

Stereotypen

Het is niet zo moeilijk om stereotypen rond mannen en vrouwen te vinden. Ook niet als het gaat om manieren van leidinggeven. Vrouwen in organisaties worden vaker gezien als verbinders. Met oog voor de mens achter de medewerker en gevoel voor waar zorg en aandacht nodig is. Van mannen wordt meer verwacht dat zij zich als beslissers opstellen, als degenen die de knopen doorhakken.

Waar vrouwen meer zouden openstaan voor wat hun medewerkers en collega’s beweegt, gaan mannen meer taakgericht aan de slag: wat moeten die medewerkers doen en bereiken? Mannen worden gezien als ‘harder’ en zakelijker en beter in het nemen van noodzakelijke maatregelen, ook impopulaire. Vrouwen zouden dat moeilijker vinden vanwege hun ‘meer emotionele’ houding.

Mannen laten geen onzekerheid zien, vrouwen aarzelen teveel. Mannen maken tempo, vrouwen nemen (te) veel tijd om alles van alle kanten te bekijken. Mannen zien vooral rivalen om zich heen, vrouwen zijn gericht op samenwerking.

Kort door de bocht? Zeker, maar daar zijn het ook stereotypen voor.

Onzin? Ja en nee. Als je van jongs af aan bepaalde aspecten van je persoonlijkheid ontwikkelt en naar voren brengt en andere aspecten wegduwt of voor jezelf houdt, kunnen die stereotype verschillen wel degelijk ontstaan. Alleen, het is geen wet dat je daaraan vast blijft zitten als je dat niet wilt of als je merkt dat dat niet werkt. Een mens kan zich immers ontwikkelen en oude aangeleerde patronen doorgronden en voor zichzelf ter discussie stellen.

Mannelijke en vrouwelijke energie

Als je wat verder kunt en wilt kijken dan het stereotype, naar de mens achter dat ‘typisch mannelijke’ of ‘typisch vrouwelijke’ gedrag, zie je al gauw dat er nogal wat nuances zijn. Mannen die wel degelijk eigenschappen tonen die als vrouwelijk gestereotypeerd zijn. En andersom. Mensen die daardoor soms ook een negatief stempel krijgen ( ‘manwijf’, ‘bitch’, ‘watje’, ‘softie’) van hen die (nog) vanuit het stereotype willen kijken.

Om zoveel mogelijk ruimte te geven aan nuances in persoonlijkheden, zowel van vrouwen als van mannen, kun je ook denken in termen van vrouwelijke en mannelijke energie. Je kijkt dan niet zozeer naar het biologische man/vrouw-onderscheid, maar naar het onderscheid tussen personen op basis van hun unieke combinatie van eigenschappen en talenten.

Mannelijke en vrouwelijke energie zijn beide in een unieke mix in ieder persoon aanwezig. Beide bieden ook uitdagingen en mogelijkheden tot groei. De omschrijving van wat mannelijke en wat vrouwelijke energie inhoudt (o.a. volgens C.G. Jung) maakt ook duidelijk waarom de stereotypen in onze cultuur over mannen en vrouwen zijn wat ze zijn. Mannelijke energie is, of dat nu komt door ‘nature’ of ‘nurture’, over het algemeen beter ontwikkeld in mannen en vrouwelijke energie in vrouwen.

Maar het is ook belangrijk je te realiseren dat beide vormen van energie in beide seksen aanwezig zijn en dus ook uit te drukken via het denken, voelen en handelen. Dat geeft je niet alleen een breder handelingsrepertoire, fijn in leidinggevende rollen, maar maakt je ook een completer en evenwichtiger mens. In de visie van Jung heet dit ‘heelheid’, het integreren van alle energieën in jezelf waardoor we steeds meer worden wie we zijn.

Je zou de volgende elementen aan mannelijke energie kunnen koppelen (ook wel Yin genoemd in oosterse denksystemen): Kracht, vermogen tot onderscheid en afbakening, helder analyseren, jezelf via daden in de wereld zetten, rationaliteit, denken. Naar buiten gericht.

En aan vrouwelijke energie (Yang) koppelen we: Het vermogen tot aarden en verbinden, samenbrengen, contact maken met de voeding van je innerlijke wereld en gevoel, koestering en liefde. Naar binnen gericht.

Integratie van vrouwelijke en mannelijke energie

In het algemeen geldt dat hoe meer eigenschappen je weet te ontwikkelen en in te zetten, hoe groter je handelingsrepertoire is als persoon en daarmee ook als leider. Dat geldt ook voor de kenmerken van mannelijke en vrouwelijke energie. Het is wel goed om alert te blijven op het feit dat energie als ‘mannelijk’ of ‘vrouwelijk’ benoemen ook beperkend kan werken, als je ze onwillekeurig toch nog teveel aan sekse verbindt. Het bewustzijn dat beide energieën in iedereen aanwezig zijn is belangrijk. Het gaat erom hoe je als persoon en als leider mannelijke en vrouwelijke energie weet te integreren in jezelf.

Als je beide vormen van energie in je leiderschap ter beschikking hebt, kun je op een manier leiding geven die je medewerkers kracht geeft, die motiveert en inspireert. Je geeft zowel op een duidelijke manier richting en kaders, als mensgerichte ondersteuning en begrip. Je draagt uit wat er bereikt moet worden en hebt een heldere taak- en rolverdeling voor ogen, maar je ziet ook de individuele medewerker in zijn ambities, talenten en behoeften aan groei en ontwikkeling. Je grijpt actief in en stuurt bij als dat nodig is, maar je kunt ook zaken laten groeien en zijn en de autonomie en eigen verantwoordelijkheid van je medewerkers respecteren en stimuleren.

Door dat wat je geleerd hebt in de omgeving waarin je bent opgegroeid, door overdracht van je collega’s (daar is sprake van als je je door hun gedrag teveel in een ‘mannelijke’ of ‘vrouwelijke’ rol laat duwen) en door de heersende cultuur in de organisatie kan dit nog aardig lastig zijn. Niet in elke omgeving en niet door iedereen wordt ‘zacht’ gedrag van een man of een ‘doortastende’ opstelling van een vrouw direct gerespecteerd en gewaardeerd. De vraag is dan : wat vind je zelf belangrijk en wil je voor persoonlijke groei gaan of voor aanpassing die uiteindelijk mogelijk tot stagnatie leidt?

De praktijk : mannen en vrouwen groeien door te leren van elkaar.

Het experimenteren met gedrag, iets op een andere manier aanpakken dan je eerder gedaan hebt, is leerzaam en boeiend. Je ervaart dan hoe je je voelt als je een andere energie aanboort dan je gewend bent en je kunt ook kijken wat dat met je team of individuen waaraan je leiding geeft doet.

Beginnen met ander gedrag kan ook ongemakkelijk of spannend zijn. Het is prettig daar met collega’s op hetzelfde (hiërarchische) niveau in de organisatie over van gedachten te wisselen. Juist de uitwisseling tussen mannen en vrouwen is in dit verband inspirerend en leerzaam. Wat doen je collega’s van de andere sekse anders dan jij ? Hoe doen zij dat en wat levert het hen en de organisatie op? Mannen en vrouwen die samenwerken, van elkaar lerend en naar elkaar kijkend , kunnen op individueel niveau groeien en een completer mens worden.

Ook in contact met je eigen leidinggevende kun je de steun en inspiratie vinden om te experimenteren met nieuw gedrag, tenminste wanneer de relatie met hem/haar veilig en constructief genoeg is. Mocht je de steun en inspiratie (nog) niet binnen je organisatie willen of kunnen vinden, dan kan een externe coach ook een stimulerend klankbord vormen. Het is niet nodig dat het klankbord van de andere sekse is, zolang zijn/haar ervaring maar breed is en jij je geïnspireerd en aangemoedigd voelt.

Welke vorm van inspiratie en ondersteuning je ook kiest, het zal zeker aan het begin steeds gaan om: wat wil ik, wat doe ik, hoe voel ik me daarbij, hoe reageert mijn omgeving en wat bereik ik ermee? Door zo open en onbevangen mogelijk te reflecteren op en evalueren van nieuw en oud gedrag blijf je leren en je ontwikkelen.

Niet elke omgeving is hetzelfde en niet elke omgeving zal even soepel omgaan met gedragsexperimenten van de leidinggevende. Dat zul je vanzelf merken in de (al dan niet hardop uitgesproken) feedback die je krijgt en het gedrag van de mensen waaraan je leiding geeft. Ook die feedback en observaties kun je meewegen in je persoonlijke evaluatie van je nieuwe gedrag en bespreken met de mensen die je helpen bij je persoonlijke groei.

Natuurlijk neem je jezelf en je ontwikkelingspad serieus, maar maak het niet te zwaar. Weet wat je wilt, maar blijf jezelf in mildheid aanschouwen. Lach ook eens om jezelf, zie ‘fouten’ als mogelijkheden om te groeien en te leren. In leidinggeven moet je steeds weer keuzes maken. Die keuzes zijn op zich meestal niet of goed of fout, het gaat erom uit te vinden wat voor jou werkt en voldoende aansluiting vindt bij de heersende organisatiecultuur. En wil je van daaruit die cultuur veranderen? Neem dan de tijd, houd het licht, probeer vooral bij jezelf te blijven en ‘pick your battles’.

Persoonlijke groei

Door het volledige potentieel in jezelf aan te leren spreken groei je als mens. Het gaat er eigenlijk meer om een volledig mens te worden, dan een volmaakt mens. Een volledig mens met mannelijke en vrouwelijke energie, met zon- en schaduwkanten. Hoe meer je al je kanten kent en kunt inzetten of hanteren, hoe beter je opgewassen bent tegen de uitdagingen die je op je levenspad en als leider tegenkomt.

Win-win-win

Wanneer mannen en vrouwen samen optrekken in de ontwikkeling van hun leiderschap wint iedereen. Mannen leren meer hun vrouwelijke energie inzetten en gaan meer verbindend leidinggeven. Vrouwen leren steviger te staan en richting te geven. Daar winnen niet alleen vrouwen en mannen bij , maar ook de organisatie als geheel.

Beeld: MAMJODH


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Marie Christine Kreetz
Geschreven door Marie Christine Kreetz
Top Blogger Thought Leader


Wat vind jij? deel het met ons!

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

×
Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze (max.) wekelijkse e-zine en mis geen enkel Leiderschapsblog, -vacature of -nieuwsbericht meer.