person_outline

Waarom lijkt zelfkritiek in de politiek zo ontzettend ingewikkeld?

perfectimperfect > Waarom lijkt zelfkritiek in de politiek zo ontzettend ingewikkeld?  | leiderschapWaarom lijkt zelfkritiek in de politiek zo ontzettend ingewikkeld (maar is het er stiekem wel)

Het lijkt zo simpel. Zeg nu gewoon als politicus wat je fout hebt gedaan en bied je excuus aan. Dat maakt je menselijk, en dat is wat de mensen willen horen. Echt, ik zou er gelijk voor zijn! En dan stel ik voor dat we hem of haar beoordelen op de pogingen om de fout te herstellen en niet op het feit dat hij of zij menselijk is en een fout maakt.

Misschien voel je al wel waar ik heen wil: het is niet zo simpel om als politicus openlijk zelfkritisch te zijn. Hoe dat komt? We leven in een afrekencultuur. Als jij een fout maakt (en toegeeft), ben je eerst voer voor je politieke tegenstanders en voor de pers. Daarna word je nog eens gefileerd in het publieke debat – vooral op twitter is dit nogal populair heb ik gemerkt –. En met een beetje pech word je daarna afgeserveerd door de kiezer bij de verkiezingen. Ongeacht het reparatieplan of mogelijke oplossingen: er is een fout gemaakt en daar moet iemand voor bloeden!

Uit een promotieonderzoek van Claartje Brons dat werd gepubliceerd op http://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/nieuws/burger-ziet-politicus-als-moderne-heilige.9448892.lynkx blijkt dat we politici zien als een soort moderne heiligen. Die mogen niets fout doen en moeten ten allen tijde het goede voorbeeld geven. Geen wonder dat ze uit alle macht proberen aan dat beeld te voldoen!

Bestuurlijke verantwoordelijkheid

Deze kwetsbaarheid en de angst om fouten toe te geven is naar mijn idee groter bij bijv. wethouders en staatssecretarissen, dan bij raadsleden en Tweede Kamerleden. Ik denk dat, behalve natuurlijk de vaak ernstiger consequenties met name het systeem van Bestuurlijke Verantwoordelijkheid hierin een rol speelt. Een bestuurder komt niet weg met het argument dat hij het niet wist of dat de fout door een ander werd gemaakt. “Je stond erbij en je keek ernaar" kan al voldoende zijn om je baan te verliezen.

Persoonlijk heb ik niet zoveel moeite met mijn publieke verantwoordelijkheid. Ik geef het beste van mezelf als raadslid en als de kiezers bij de volgende verkiezingen dat niet voldoende vinden, moeten ze maar afrekenen. Dan ga ik mijn talenten elders inzetten. Natuurlijk hoop ik dat ze mijn bijdrage wel waarderen :). Maar niet voor iedereen ligt het zo simpel. Je verliest je baan als wethouder. Vind je wel weer iets nieuws? Wat gebeurt er met je reputatie? Hoe moet je verder? Je zult als staatssecretaris maar symbool staan voor een falend kabinetsbeleid. En daarmee de geschiedenisboeken ingaan... Politici zijn ook maar mensen!

Kan het anders?

Ik denk dat we de komende decennia grote veranderingen gaan zien in ons politiek systeem. Wat ik denk en hoop is dat de betrokkenheid en verantwoordelijkheid van burgers zelf toeneemt – en daar zijn ook al wel voorbeelden van – tezamen met een menselijker en zelfkritische houding van politici.

Hoogleraar Jan Rotmans zei dit erover:
“De samenleving kantelt, van een centraal, van bovenaf georganiseerde, verzuilde samenleving naar een decentrale, van onderaf gestuurde netwerksamenleving”

Ik hoop dat dit betekent dat we weer samen – overheid en burgers – gaan zoeken naar oplossingen. En dat we elkaar gaan beoordelen op de inzet om gemaakte fouten te repareren en nieuwe fouten te voorkomen. En niet op het feit dat we mens zijn – geen heilige – en wel eens een fout maken.

Voor alle helderheid: ik heb het in dit stuk natuurlijk niet over politici die welbewust hun zelfkritiek laten varen en zich bezighouden met corruptie, machtsmisbruik of frauduleuze praktijken. Maar over integere menselijke politici die zich maximaal inzetten voor de gemeenschap, maar daarbij soms fouten maken. Omdat ze ook maar mens zijn.

Verklapt… O ja, nog 1 ding. Dat je zelfkritiek bij politici niet altijd ziet en hoort, wil niet zeggen dat het er niet is. Veel politici zijn zich er wel degelijk van bewust van wat ze fout doen, en proberen het achter de schermen zo goed mogelijk te herstellen. Maar ze bijten vaak nog liever hun tong af dan dat ze het naar buiten brengen, in ons huidige afrekensysteem. Als we dat willen doorbreken, hebben we allemaal een taak te verrichten, zowel politici als burgers.

En o ja, deze dynamiek is niet helemaal exclusief voor de politiek. Want hoe eenvoudig vind jij het, manager of bestuurder, om openlijk zelfkritisch te zijn in het bijzijn van je medewerkers?


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Pro-Blogger Top Blogger

Rianca Evers-den Ouden (1978) is trainer, oud-gemeenteraadslid en projectmanager van het Huis van Burgerkracht. Door zaken terug te brengen tot de essentie, en in te zoomen op wat er echt nodig is wil zij mensen en werelden aan elkaar verbinden. Binnen het Huis van Burgerkracht gebruikt zij daarvoor met haar trainersteam maatwerktraining & coaching als tool, zodat de houding en vaardigheden van overheid en inwoners worden beïnvloed en versterkt, die nodig zijn voor het werkelijk samen sturen naar maatschappelijk resultaat!

Meer info: www.huisvanburgerkracht.nl

Rianca's Profielfoto
Rianca antwoordt op het onderwerp: #1243 2 jaren 5 maanden geleden
Hoi Gerard, ja dat denk ik ook. En ik vermoed dat ook hier een zelfde soort kanteling nodig (en ook al wel bezig is), nl. dat we geen sterke en onfeilbare leider meer willen, maar een menselijke en zelfkritische leider, die dient EN leidt. Denk maar aan de Tegenlichtuitzending van afgelopen zondag...
Kortom, dienend-leiderschap wordt hartstikke in :-) > Waarom lijkt zelfkritiek in de politiek zo ontzettend ingewikkeld?  | leiderschap
grjans's Profielfoto
grjans antwoordt op het onderwerp: #1242 2 jaren 5 maanden geleden
Ook in managementkringen mag zelfkritiek nog verder ontplooien. Nu ik erover nadenk mogen we allemáal zelfkritiek beter ontplooien. Maar ik generaliseer teveel waarschijnlijk (zelfkritiek). In een tijd van scoren en vechten voor je baan (vaak) leidt dit zelfbehoud tot eigenoverwaarde.

Wat vind jij? deel het met ons!

INFO: You are posting the message as a 'Guest'

×
Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze (max.) wekelijkse nieuwsbrief en mis geen enkel Leiderschapsblog of -nieuwsbericht meer.