person_outline

De Next-Level Democracy, wij zijn samen de overheid!

beeldmerkNLD > De Next-Level Democracy, wij zijn samen de overheid!  | leiderschap

Er is een raar onderscheid in onze maatschappij: we hebben burgers, en we hebben politici. Hoewel ze volksvertegenwoordiger zijn, lijkt het erop dat de politici, maar ook de burgers zijn gaan vinden dat dit twee verschillende bevolkingsgroepen zijn met andere rechten en plichten, en andere spelregels. Een subcultuur, die we ook wel “de politieke werkelijkheid” noemen. Niet gek dat dit regelmatig leidt tot een clash. We zijn ver verwijderd geraakt van de oorspronkelijke bedoeling van het zijn van een volksvertegenwoordiger. Toen ik zocht naar een definitie, vond ik als eerste: lid van het parlement. Bijzonder toch? Terwijl naar mijn idee de volksvertegenwoordiger iemand is die:

  • (een bepaald deel van) de bevolking vertegenwoordigt
  • een van hen is en blijft
  • actief ideeën ophaalt uit zijn achterban en omzet in beleid
  • actief zijn achterban raadpleegt over nieuw te initiëren beleid

In theorie is niemand daarop tegen, schat ik zo in. Maar de praktijk is vaak anders. Niet zo gek lang na de verkiezingen zijn veel politici niet meer primair vertegenwoordiger van hun bevolkingsgroep, maar primair maar lid van het parlement, of van de raad. Met als gevolg dat ze de bevolking van zich vervreemden.

Directe democratie

We krijgen te maken niet met een tijdperk van verandering, maar met een verandering van tijdperk, aldus prof. Jan Rotmans . De oude samenleving gericht op centraal, top-down organiseren, vol van grote organisaties, systemen en structuren, waarin de overheid regisseert, gaat verdwijnen. Ervoor in de plaats krijgen we een nieuwe samenleving met kleine netwerken, mensen en initiatieven, waarin bottom-up wordt georganiseerd en de overheid faciliteert.

Als je mensen verantwoordelijkheid geeft, ruimte en mogelijkheden, gaan ze mooie dingen doen. In de politiek hoor ik vaak hoe “ingewikkeld” het kan zijn om de burgers aan het woord te laten over nieuw beleid, want ja, dan wordt het misschien wel een zooitje. Eigenlijk ben je dan al 5 stappen te ver, want dat beleid had samen met de bevolking tot stand moeten komen. Of misschien wel door hen geïnitieerd en de overheid gefaciliteerd moeten worden.

Er zijn snelle en slimme manieren nodig om directe democratie te organiseren. Dat kan heel gemakkelijk digitaal. Maar één goed georganiseerde bijeenkomst waarin werkelijk alle betrokkenen goed aan het woord zijn geweest, en hun bijdrage vertaald zien in het beleid, kan ook al bijzonder waardevol zijn. Het belangrijkste dat er structureel sprake is van co-creatie in een vloeibaar proces van beleidsvoorbereiding.

De wijsheid van de bevolking

Want er is wijsheid in de bevolking, hear o politici! Mensen hebben ideeën over hoe problemen opgelost kunnen worden. Daar hoef je echt niet hoogopgeleid voor te zijn. De wijsheid van de bevolking vertelt je hoe het anders kan, als je het maar wilt horen. Ze vertelt je wat er nodig is om succesvolle plannen te maken, die breed gedragen worden. En eigenlijk volksvertegenwoordiger, zou je dat moeten weten, want je bent een van hen, toch?

Als we niets doen, komt er in een (bevolkings)groep altijd fragmentatie, zo vertelt Jitske Kramer, auteur van o.a. het boek Deep Democracy, de wijsheid van de minderheid. Als er iets is wat de overheid zou moeten faciliteren, is het wel inclusie. Zorgen dat iedereen gehoord wordt, en dit inbouwen in alle processen.

De stappen van Deep Democracy (hoewel niet ontworpen voor de politieke werkelijkheid) zouden prima passen in een dergelijke procedure:

  1. verzamel alle invalshoeken
  2. zoek actief naar het alternatief
  3. verspreid het alternatief
  4. voeg de wijsheid van de minderheid toe aan het meerderheidsbesluit

Politiek vakmanschap

Naast het actief verzamelen van verschillende invalshoeken en het nadrukkelijk meenemen van deze wijsheden in de beleidsontwikkeling, is er ook een veranderende rol voor de volksvertegenwoordiger en bestuurder. We spraken al over meer faciliteren, minder regisseren. De politicus moet niet direct een charismatisch leider zijn, maar veeleer een dienend-leider. Iemand die de mensen die aan zijn zorg zijn toevertrouwd dusdanig faciliteert dat ze optimaal hun verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen; iemand die alleen kaders stelt waar ze helpend zijn en wanneer ze breed gedragen worden. Maar ook ten allen tijde bereid is hierover in gesprek te gaan.

Ook bevat de next-level democracy meer dialoog en minder debat. Want waarom moet je de ander zo nodig overtuigen van je standpunt, als het hogere doel is een zo breed mogelijk gedragen besluit? Dan is het perfecte besluit niet het kabinets- of coalitiebesluit, maar een breed gedragen en voorbereid besluit van alle volksvertegenwoordigers.

De next-level democracy in een notedop

De next-level democracy gaat kort gezegd over:

  1. het opheffen van kunstmatige verschillen tussen burgers en politici;
  2. het structureel inbouwen en benutten van de eigen verantwoordelijkheid en stem van betrokkenen in de beleidsvoorbereiding;
  3. het werken aan het nieuwe hogere doel: een zo breed mogelijk gedragen besluit en beleid. En dus niet een met meerderheidsstemmen en macht doorgedrukt besluit;
  4. een veranderende rol van de overheid en dus van de politicus: van regisseren en controleren naar faciliteren en mogelijk maken.

Meedenken of meedoen met de Next-Level Democracy? Kijk dan op www.next-leveldemocracy.nl

Dit artikel kwam tot stand in co-creatie met Sjoerd Hania


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Pro-Blogger Top Blogger Thought Leader

Rianca Evers-den Ouden (1978) is trainer, oud-gemeenteraadslid en projectmanager van het Huis van Burgerkracht. Door zaken terug te brengen tot de essentie, en in te zoomen op wat er echt nodig is wil zij mensen en werelden aan elkaar verbinden. Binnen het Huis van Burgerkracht gebruikt zij daarvoor met haar trainersteam maatwerktraining & coaching als tool, zodat de houding en vaardigheden van overheid en inwoners worden beïnvloed en versterkt, die nodig zijn voor het werkelijk samen sturen naar maatschappelijk resultaat!

Meer info: www.huisvanburgerkracht.nl


Wat vind jij? deel het met ons!

INFO: You are posting the message as a 'Guest'

×
Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze (max.) wekelijkse e-zine en mis geen enkel Leiderschapsblog, -vacature of -nieuwsbericht meer.