person_outline
 > Dialoog, verheldering van begrip (deel 1) | Leiderschap

    Dialoog, verheldering van begrip (deel 1)

    Tijdens de eerste conferentie van de Academy for professional dialogue in Engeland vorig augustus bleek al snel dat de betekenis van dialoog voor al deze ruim 100 gepassioneerde dialoogmensen heel verschillend was. Zo verbaasde ik me persoonlijk aan het ontbreken van de vertraging die voor mij zo’n essentieel onderdeel van dialoog is.

    Help jij graag mee om Platform Lerende Leiders gratis toegankelijk te houden? Bezoek dan ook eens onderstaande adverteerder en sponsor op die manier Platform Lerende Leiders.

    Ojee, waar is de advertentie gebleven?

    Dialoog is een ruim begrip, en misschien zelfs wel een containerbegrip geworden. Deze blogserie is bedoeld om iets meer helderheid te krijgen op de verschillende perspectieven en duidelijk te maken welke ik er onder versta. Als mensen met dialoog werken, er mensen in “trainen” of opleiden zal toch zeker voor de deelnemers min of meer helder moeten zijn wat jij er onder verstaat. De lezers worden ook van harte uitgenodigd hun eigen visie, mening of perspectief te delen omdat er hierdoor meer licht komt op wat onder dialoog verstaan wordt. We zullen waarschijnlijk nooit uitkomen op een vaste definitie van dialoog, en ik weet zeker dat wanneer iemand denkt dit wel te weten, de heer Socrates je graag aan zijn beruchte vragenuurtje had onderworpen.

    Dialoog: filosofie, methodologie en/of tool & techniek

    We vragen ons vandaag af of de dialoog een filosofie, methodologie of tool&techniek is.

    Filosofie

    De dialoog berust op het principe dat (be)denken en uitvoeren nauw met elkaar verbonden zijn en een kern van gemeenschappelijke betekenis hebben. Dit betekent dat het voeren van de dialoog ons inziens een onderliggend mentaal model vraagt van gezamenlijk willen onderzoeken, gezamenlijk willen afwegen van argumenten en gezamenlijk willen leren en kennis creëren. Voor organisaties betekent het voeren van de dialoog een vertaling van de visie van organisaties dat de ander een potentiële bron van kennis en informatie is en dus de gesprekspartner met wie de dialoog te voeren is. Dit zijn in ieder geval de eigen medewerkers, maar ook klanten, concurrenten, beroepsverenigingen en mensen uit andere disciplines.

    Methodologie

    De methodologie is in feite de honorering van de filosofie. Hierin wordt de manier van zijn geoperationaliseerd. In organisaties kan dit tot uiting komen in het werken met teams, het formuleren van projecten met direct belanghebbenden, aandacht en erkenning voor informeel leren (op de gang, tijdens lunchpauzes, het personeelsfeest et cetera), voor het praten mét in plaats van óver klanten.

    Intervisie, collegiale consultatie, coaching en mentoring worden gestimuleerd. Informatie is toegankelijk voor wie dat nodig heeft. Er wordt gezocht naar externe en interne leerpartners, leernetwerken worden opgezet, er is actieve deelname aan bench-marking en inhoudelijke versterking van regulier werkoverleg.

    Tool & techniek

    Een dialoog voeren is niet eenvoudig Het technisch kunnen voeren van de dialoog stelt hoge eisen aan communicatieve vaardigheden en reflectief vermogen: luisteren, reflecteren, samenvatten, doorvragen, opschorten van de eigen overtuigingen en het ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal en betekenis. Beheersing van die techniek, van de kunst van de dialoog, dialectiek geheten, is voorwaarde voor vruchtbare samenwerking. Dit vergt training en discipline.

    Op grond van bovenstaande ten aanzien van filosofie, methodologie en tool&techniek komen we tot de conclusie dat de dialoog een methodologie en een tool&techniek is die een bepaalde filosofie veronderstelt.

    De dialoog is immers niet slechts een stel technieken om organisaties te verbeteren, de communicatie te bevorderen, overeenstemming te bereiken of complexe problemen op te lossen.

    In de dialoog manifesteert zich het grondprincipe van samenwerken en betrokkenheid, niet alleen in denken, maar ook in handelen. Dit betekent dat het voeren van de dialoog alleen waarde heeft als de omgeving er waarde aan ontleent en ernaar handelt. Naast deze mentale aspecten moet de organisatie de dialoog willen faciliteren, zowel in tijd en ruimte.

    Echter, het voeren van de dialoog in een omgeving die niet in staat en bereid is om gezamenlijk te leren en kennis te creëren is als een ongeleid projectiel. Het voeren van de dialoog wordt dan als een rituele dans ervaren, die een bron van frustratie bij actoren kan opleveren. Immers, door de dialoog uitsluitend als tool&techniek en methodologie in te zetten, geeft men de actoren het idee als serieuze gesprekspartner te worden gezien om gezamenlijk kennis te creëren. Wanneer dit idee door de organisatie niet wordt vertaald in het handelen, werkt dit contraproductief en zijn ‘gesprekspartners’ een illusie armer. De organisatie kan dan als onbetrouwbaar en onveilig worden ervaren, waardoor medewerkers onzeker worden en ‘fundamentalistische’ neigingen gaan vertonen.

    Ik schreef hier eerder een blog over met de titel “de gevaarlijke dialoog”.

    Dit betekent, dat medewerkers uit onzekerheid vast blijven houden aan het eigen mentaal model,waardoor de kans om gezamenlijk te leren teniet wordt gedaan. De organisatie kan hierdoor uiteindelijk in gevaar komen, doordat bijvoorbeeld noodzakelijke veranderingen worden tegengehouden of niet worden doorgevoerd.

    De dialoog kan ons inziens alleen plaatsvinden in een context van een organisatie die in verandering is, en waar men bereid en in staat is van elkaar te leren. Een organisatie die niet in verbinding staat met haar omgeving en zich dus niet bewust is van de veranderingen die daar plaatsvinden, ervaart niet de noodzaak om gezamenlijk tot nieuwe betekenisgeving te komen. Niet alleen moet de organisatie in verbinding staan met haar omgeving, ook moet zij erop gericht zijn de doelen op individueel, groeps- en organisatieniveau zoveel mogelijk met elkaar in lijn en in verband te brengen. Dit om onderling samenhang te bevorderen en fragmentatie en kennisverspilling te voorkomen.

    Naast dialoog een filosofie, methodologie of tool & techniek kunnen we de dialoog ook nog vanuit andere perspectieven bekijken. In het volgende blog kijken we naar de dialoog als attitude, levenshouding.

     

    (bronvermelding – DIALOOG DE KUNST VAN HET LOSLATEN - M.B.C. Jaspers, A.A.R. Kwakkelaar)

    Image by 139904 from Pixabay


    Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

    Joop Boukes > Dialoog, verheldering van begrip (deel 1) | Leiderschap
    Geschreven door Joop Boukes
    Top Blogger Thought Leader
    Help jij graag mee om Platform Lerende Leiders gratis toegankelijk te houden? Bezoek dan ook eens onderstaande adverteerder en sponsor op die manier Platform Lerende Leiders.

    Ojee, waar is de advertentie gebleven?

    Wat vind jij? deel het met ons!

    INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

    ×
    Niets meer missen?

    Schrijf je nu in voor onze (max.) wekelijkse e-zine en mis geen enkel Leiderschapsblog, -vacature of -nieuwsbericht meer.