Stoppen met volgen
In je laatste blog spreek je over blind volgen, zwijgzaam volgen en niet meer kunnen stoppen met volgen van de regels in de zorg. Hoe een instrument of regel in eerste instantie logisch leek, en zinvol wellicht, maar nu beperkt. In de zorg hoor ik vaak dat het de schuld is van de bedrijfskundigen en de managers, de zogenaamde niet-zorgverleners. Maar beide groepen zijn in het perspectief van ontleden gestapt, van verdere specialisatie, van scheiding. Ach, en het was/is ook een trend die al veel eerder is ingezet, waarbij we dachten dat die ontleding goed was om het geheel te kunnen begrijpen en beheersen. Descartes begon hier al mee met het rationalisme, en met dat rationalisme zijn we allemaal opgevoed en opgeleid om nu tot het besef te komen dat ook rationalisme zijn grenzen heeft.
Maar als ik pijn heb, behoefte aan lichamelijk of mentaal comfort, als ik tegen de grenzen van mijn eigen lichaam en geest op loop, dan ben ik niet rationeel. Dan ben ik een puur emotioneel mens met behoefte aan hulp. En dan ook nog hulp die mij past. En daarvoor heb ik de ander nodig, die door mijn geschreeuw of stilte, mijn frustratie of apathie, mijn hart kan lezen. En dat kunnen wij mensen, maar dat is wel moeilijk in een wereld met rationele criteria.
“When health is absent, wisdom cannot reveal itself, art cannot become manifest, strength cannot be expressed. Wealth is useless, and reason is powerless.” Herophilos, 300 B.C.
VUCA-wereld
We moeten weer leren met onzekerheid om te gaan. Iets dat we graag hadden uitgeschakeld, maar waarvan we nu weten dat dat niet lukt. In de organisatiekunde wordt over de VUCA-wereld gesproken. VUCA staat voor Volatile, Uncertain, Complex en Ambiguous. We leven in een wereld die veranderlijk, onzeker, complex en ambigu is. Er zijn geen ‘quick fixes’ en ‘one size fits all’ manieren om in deze wereld te leven en te helen. Dat geldt ook voor de zorg. Voor elke regel komt er weer een nieuwe regel om de VUCA te proberen te beheersen. Zoals voor elke bijwerking van een medicijn weer een ander medicijn is, met bijwerkingen. Het gat is niet te dichten. Je kunt niet alles uitsluiten en/of voorkomen.
De belangrijkste overlevingsvaardigheid van de mens is aanpassing (nee, niet strijd, dat idee van Darwin is al lang achterhaald). Aanpassingen die niet in beton gegoten zijn, zoals we dat met regels en protocollen hebben gedaan. In de organisatiekunde spreken we liever over ‘adaptive intelligence’. En die intelligentie hebben we allemaal. Laten we haar weer gebruiken. Ze zit in je hart.
Photo by Jiroe on Unsplash
Alle Zorgdialogen kunt u hier vinden:
Steun Lerende Leiders - een kop koffie
Reacties (0)
Nog geen reacties. Wees de eerste die zijn mening deelt!