person_outline

Leiderschap in het NU: manieren van kijken

nu > Leiderschap in het NU: manieren van kijken | leiderschapEr wordt veel nagedacht, gesproken en geschreven over leiderschap. Met als vaak terugkomende onderwerpen: Wat is (goed) leiderschap? Hoe kun je jezelf als leider ontwikkelen? Welke typen leiderschap zijn er? In welke situaties zet je die in?

Die laatste vraag is een brug naar het onderwerp van dit artikel: Leiderschap in het NU. Daar waar het gebeurt, daar waar jouw leiderschap concreet wordt.

Laat ik meteen benadrukken dat reflecteren, plannen maken, strategie, koersen en kaders, weten waar je heen wilt met je team of organisatie ontzettend belangrijk zijn als voorbereidend denk- en overlegwerk voor leiders en hun medewerkers.

Maar het is niet genoeg.

Leiderschap inzetten, in het moment dat het gevraagd wordt, op de manier die dan het beste past, vraagt vooral veel van jouw persoon. Ben je er echt? Durf je het aan om risico’s te nemen en misschien wel kwetsbaar te zijn of te lijken? Sta je stevig genoeg in je schoenen om je tot ongemakkelijke situaties te verhouden? Durf je eerlijk te zijn en heb je de moed ergens voor te blijven staan, ook bij tegenwind? 

En hoe zit het met het plezier in leidinggeven? Zoals filosoof Nathaniel Branden zich afvraagt:

“Zijn we in staat de toekomst te plannen zonder het heden op te offeren?  En kunnen we van het heden genieten zonder de toekomst te veronachtzamen ?” (uit: Handboek voor de Ziel, 1996)

Welke manieren van kijken hebben we als houvast voor leiderschap tonen in het NU? 

Dit artikel wil een eerste verkenningstocht zijn naar wat ons zou kunnen helpen om in het NU de juiste dingen te doen als leider.

Synchroniciteit

Doen dingen zich zomaar voor? Of is het een kwestie van bewust kijken wat zich aandient? Is er samenhang tussen ‘alles’ of staan zaken los van elkaar en op zichzelf? Het is natuurlijk deels een kwestie van waar je in gelooft en ook of je zelf ervaringen hebt met het fenomeen synchroniciteit speelt een rol, maar sinds Joseph Jaworski’s “Synchronicity. The Inner Path of Leadership”(1998) is ook in van oudsher rationeel en zakelijk redenerende omgevingen het begrip synchroniciteit niet onbekend meer.

In 1929 werd de term synchroniciteit bedacht door de Zwitserse psycholoog Carl Gustav Jung. Synchroniciteit is volgens Jung:

“Een zinvolle samenloop van twee of meer gebeurtenissen waarbij iets anders dan de waarschijnlijkheid van het toeval in het geding is”.

Over waar synchroniciteit vandaan komt bestaan verschillende opvattingen. Jung ziet het vooral als gevolg van het onbewuste, het deel van de geest waarvan we ons niet bewust zijn maar waar wel grote onbewuste kennis en wijsheid schuilt. Ook is het idee van synchroniciteit verbonden met het denken dat de wereld, of het universum, niet uit aparte delen bestaat maar een geheel is. Waardoor alles met elkaar samenhangt. Volgens Jaworski is de wereld open en in eerste instantie uit relaties opgebouwd. Alles om ons heen en ook wij mensen zijn daarin met elkaar verbonden. Jaworski legt in zijn boek ook verband met de natuurkunde.

Het is natuurlijk persoonlijk welke opvatting je aanspreekt. Wel lijkt er de laatste jaren steeds meer ruimte en bewijs te komen voor het idee dat we het handelen van de mens niet alleen bewust is, maar ook voor een groot gedeelte uit het onbewuste wordt aangestuurd.

Wat betreft leiderschap in het NU zie ik wel een verband. Als je namelijk op deze manier wilt en kunt kijken naar de werkelijkheid zal je waarschijnlijk ook als leider doen wat je intuïtief als het juiste ziet. In het vertrouwen dat dat jouw bijdrage op dat moment aan een groter geheel is. Zelfs al zie je dat geheel ook nooit als totaal. Bijkomend voordeel van deze benadering kan zijn dat het jezelf als onderdeel van een geheel beschouwen ontspannend kan werken. Je doet immers dat waarvan je vertrouwt dat het goed is, zonder dat je de illusie hebt, dat je alles in de hand hebt of zou moeten hebben.

Mindfullness: bewust in het nu staan

Is mindfullness meer dan een nieuwe trend tegen stress en heeft het echt zin je op het NU te concentreren? Daar is zeker wel wat voor te zeggen.

Als je in het NU wilt doen wat in het NU het beste is, vormen allerlei bijgedachten, strategieën, (dubbele) agenda’s enzovoort alleen maar ballast. Je intuïtie is er natuurlijk wel om je ten dienste te staan. Sterker nog: ingevingen en weten zonder redeneren krijgen juist ruimte als het ‘hersenkraken’ is uitgeschakeld.

Het mooie van het moment is ook: het verleden is voorbij en de toekomst is er nog niet. Dé kans dus om een nieuwe start te maken. Ook als dat misschien een voor jou nieuwe of afwijkende aanpak betekent. In het NU kun je anders handelen dan in het verleden, in het NU kun je bijsturen wat er eerder is gebeurd, in het NU kun je een relatie verbeteren of verdiepen.

En heb je het gevoel dat je dat dan eigenlijk al veel eerder had moeten doen? Denk dan aan de beroemde uitspraak van Nelson Mandela:

“Het beste moment om een boom te planten was 20 jaar geleden. Het op een na beste moment is nu”

Mindfullness heeft ook te maken met frisheid. De frisse blik, even los van alles wat je al weet of denkt te weten. Wat zie je NU precies. En welke frisse reactie kun je NU inbrengen.

Vertrouwen

Een breed begrip. Met rationele en minder rationele connotaties. Vertrouwen in de mensen om je heen. Vertrouwen in het moment. Vertrouwen in dat het gaat zoals het gaan moet, ook al begrijp je rationeel niet precies waarom. Ook beseffen dat dingen vrijwel altijd anders gaan of zijn dan je van te voren denkt, maar vaak toch ook weer ‘goed’ komen heeft te maken met vertrouwen.

‘Vertrouwen is een oase in het hart die door de karavaan van het denken nooit wordt bereikt’ volgens Kahlil Gibran.

Als je er zo naar kijken kunt en wilt, realiseer je je dat er na en naast alle denken, redeneren en controleren een niet rationeel stuk aan vertrouwen vastzit. Juist dat niet rationele stukje naar vertrouwen in het proces en in de ander, kan je helpen in het NU een motiverende en stimulerende leider te zijn. Mensen die voelen dat ze vertrouwd worden, voelen zich ook beter en zetten zich onbevangener in. Jij straalt als leider ook meer rust uit als je vertrouwen hebt.

Vertrouwen geven en daarin teleurgesteld worden? Natuurlijk gebeurt dat. Probeer dan allereerst naar jezelf te kijken. Handelde je consistent vanuit je eigen waarden en normen en die van de organisatie? Ben je zelf helemaal betrouwbaar geweest in die specifieke situatie? Niet om jezelf op je kop te geven, maar om ervan te leren . Niets is zo’n spiegel als vertrouwen: dat wat je in anderen ziet, zit vaak ook in jezelf.

Vertrouwen is goed, controle is beter, zeggen sommigen. In het NU heb je daar niet zoveel aan. Vraag jezelf ook af hoe sterk je in jouw situatie op controle in moet zetten. Gaat het anders echt eerder fout? En hoeveel energie kost het je en wat levert het je op? Kijk goed naar welke balans voor jou als leider en voor je team of organisatie het beste werkt.

Weten wie je zelf bent

Veel leiderschapsprogramma’s zijn gericht op je bewust worden van jezelf. Wie ben je, wat vind jij belangrijk en wat niet? Waarin ben je vol zelfvertrouwen en waar ben je bang voor? Welke ervaringen in je leven hebben je gevormd en beïnvloeden je manier van kijken? Durf je je open te stellen en kwetsbaar te zijn? De controle los te laten, te vertrouwen op het proces of op anderen? Geloof je dat je van je fouten kunt leren en doe je dat dan ook ? Weet je waar je steun kunt gebruiken en vraag je daar ook om?

Het gaat erom leiders vooral te laten groeien in hun zekerheid dat ze kunnen omgaan met zichzelf en daardoor ook met wat er in het NU om hen heen gebeurt. Zodat je als persoon jezelf kunt blijven en vanuit wijsheid en een wil tot verbinden in verschillende situaties kunt staan. Ook ongemakkelijke of ingewikkelde.

In essentie begint het leiden van anderen bij het leiden van jezelf. De omgeving reageert direct op wat jij uitstraalt (noem het energie) en als concreet gedrag laat zien. Richt je je energie op het positieve in jezelf dan zul je dat ook zien in je omgeving. Neem je verantwoordelijkheid voor je eigen gedrag in situaties, in plaats van ‘de schuld’ bij anderen of bij de situatie te leggen, dan zul je zien dat de hele situatie daarvan verbetert en de mensen om je heen ook constructiever gaan handelen.

Levenservaring krijg je vanzelf. Maar werk ook actief aan jezelf als je een goede leider wilt zijn. Neem momenten voor reflectie en rust, lees, volg cursussen, neem een coach, geniet van kunst, muziek of natuur, doe aan lichaamsbeweging, let op je voeding, weet wat echt belangrijk is in je leven en wat bijzaken zijn….het zal je helpen je beter en sterker te voelen in jezelf. En daar hebben jij en de mensen om je heen elk moment, in elk NU, plezier van.

Focussen op het potentieel in de ander

"Behandel iemand zoals hij is en hij blijft zoals hij is. Behandel iemand zoals hij zou kunnen zijn en hij wordt wie hij kan zijn". Een wijsheid van Goethe, die in de praktijk van het leidinggeven enorm veel kan doen. Hoe respectvoller en met meer vertrouwen je mensen benadert, hoe meer zij zullen geloven in zichzelf en kunnen groeien. Dat zit natuurlijk ook in groei- en leermogelijkheden die je als organisatie biedt, maar in het NU kun je als leider in de benadering van je medewerkers /collega’s steeds weer het verschil maken. Probeer oog te hebben voor ‘verborgen’ talenten en verlangens. Luister eens tussen de regels door en vraag door op wat niet gezegd wordt. Vergeet ook de aandacht voor non-verbale signalen niet. Zie bewust wie de ander werkelijk is.

Duidelijk zijn

Aan doelen, strategie en beleid wordt in de meeste organisaties aandacht besteed en ze zijn meestal ook wel helder verwoord. De link naar de dagelijkse praktijk ontbreekt soms teveel, maar daar heb je als leider ook een rol te vervullen. Hoe breng je plannen en ideeën over naar je medewerkers en hoe leid je ze in het proces van het uitvoeren daarvan?

Daar komt ook het NU weer naar voren als belangrijkste moment. Gebruik het momentum. Durf helder te zijn en in het NU in te grijpen. Laat kracht zien op het moment dat het nodig is. Dat kan zeker in verbondenheid en overleg met de medewerkers, die daarin hun eigen verantwoordelijkheid moeten nemen, maar de leider is wel bij uitstek de persoon die zaken in het NU niet laat liggen. Die durft te benoemen, die afspraken maakt , die erop terug blijft komen zolang het nodig is.

Voorbeeldgedrag

Gaat het om waarden en normen in de organisatie, dan kan het natuurlijk niet anders dan dat leiders die actief uitdragen in hun handelen en spreken. Natuurlijk staan die zaken op papier en is er goed over nagedacht. Maar de praktijk doet het hem. In het NU kun je als mens steeds weer laten zien waar je voor staat. Dus ook als leider.

Herhalen

Dingen die belangrijk zijn moeten voortdurend herhaald worden om levend te blijven. Mandela schijnt dat ook gezegd te hebben. En wij kunnen dat in de praktijk zien. Kijk bijvoorbeeld naar het opvoeden van kinderen, het stimuleren van de inzet voor idealen en het motiveren van je collega’s. In het NU voel je aan waar de focus begint te vertroebelen, waar de motivatie wegebt. In het NU kun je daar dan ook op reageren.

Hoe zet jij leiderschap in in het NU?

Hoe geef jij je leiderschap vorm in het moment zelf? Wat helpt jou daarbij? Als je het wilt delen graag, ik ben benieuwd!

foto: Artem Popov


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Pro-Blogger Blogger Thought Leader

Gecertificeerd coach en organisatieadviseur. Helpt leiders en hun teams en organisaties beter te functioneren.  Kijkt  naar leiderschap op alle niveaus: hoe leid je anderen en hoe leid je jezelf. Adviseert daarnaast over organisatiestructuren, functie inhouden,  aansturings- en communicatielijnen, HRD programma's en het effectief inzetten van de HR cyclus.  Groot fan van leren en ontwikkelen binnen de eigen organisatie.

Gelooft dat alle vormen van leiderschap uiteindelijk draaien om verbinden. Verbinden van anderen met elkaar. Verbinden van anderen en jezelf met de visie en missie van de organisatie.  En bij alles in verbinding blijven met wie je zelf bent.

www.mck-coaching-advies.nl

Ruud's Profielfoto > Leiderschap in het NU: manieren van kijken | leiderschap
Ruud antwoordt op het onderwerp: #1684 6 dagen 11 uren geleden
Hoi Marie Christine,

Een blog titel naar mijn hart, dus mijn interesse was gewekt.
Ben er maar even voor gaan zitten: het is niet het gemiddelde Facebook / Linkedin leestijd-van-2-seconden blog :) > Leiderschap in het NU: manieren van kijken | leiderschap

Ik ben er stil van! Een blog vol wijsheden, handvatten, uitdagende vragen... en ze raken voor mij allemaal de kern van Leiderschap en mooier nog: geven een 'toeristische' beschrijving van wat je onderweg allemaal gaat tegenkomen (of niet) als je open staat voor jouw eigen Leiderschapsreis.

Een absolute aanrader voor een ieder die serieus werk wil maken van Leiderschap maar ook voor een ieder die het allemaal al begrijpt...

Een bekent iemand zei laatst de mooie woorden: 'Als je denkt dat je het begrijpt, dan snap je er niets van'.

En zo is het maar net: "Stay curious, stay hungry" en laat je inspireren door dit blog!

Dank je wel voor het schrijven!

Wat vind jij? deel het met ons!

INFO: You are posting the message as a 'Guest'

×
Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze (max.) wekelijkse e-zine en mis geen enkel Leiderschapsblog, -vacature of -nieuwsbericht meer.