Een oud Facebook-bericht dat nog steeds raakt
Zo’n elf à twaalf jaar geleden plaatste ik een persoonlijk bericht op Facebook. Het ging over VOORoordelen, over mensen met een beperking, en over mijn eigen blinde vlekken. Bovenal ging het over één kernpunt: Mensen met een beperking zijn, boven alles, MENSEN.
Dat klinkt vanzelfsprekend. Maar dat was het voor mij destijds niet altijd.
Een gesprek dat alles in beweging zette
Een jaar of vijf geleden vroeg Jan Gommer, directeur van de Bibliotheek Lelystad, mij mee te denken over een lees- en internetcafé in het nieuwe bibliotheekgebouw. Zijn eerste uitspraak bleef hangen: “Ik wil daar mensen inzetten met afstand tot de arbeidsmarkt.”
Mijn spontane reactie? “O Jan, dat moet je nooit doen. Dat schrikt af.”
Jan bleef echter bij zijn visie. En precies dat moment werd het begin van een leerzame reis, waarin ik vooral mijn eigen aannames onder ogen moest zien.
Op tournee langs inclusie
We bezochten inspirerende voorbeelden zoals “Tante Truus” in Almere en een soortgelijk initiatief in Ermelo. Zelf ging ik naar “De Onthaasting” in Amersfoort. Het liet me zien hoe waardevol het is wanneer mensen met een beperking volwaardig meedoen.
De ontmoeting die de knop definitief omzette
Begin 2012 ontmoette ik Elke de Quay, moeder van een meervoudig gehandicapte dochter. Dat gesprek raakte me diep.
Maar het was een gebeurtenis dichter bij huis die de echte omslag maakte: een van onze nichten werd moeder van een dochtertje met het syndroom van Down.
Dan komt het ineens heel dichtbij.
En dan hoor je verhalen die je hart breken.
Zoals ouders die hun kind van de peuterspeelzaal afhalen omdat het “niet goed zou zijn voor de ontwikkeling om met een Down-kindje om te gaan”.
Op dat moment vielen alle puzzelstukjes op hun plek.
Mijn VOORoordelen verdwenen.
En ze zijn weggebleven.
Het draait om mensenrechten, niet om doelgroepen
Om te onderstrepen waar het werkelijk om gaat, deel ik graag de eenvoudige uitleg van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (met dank aan Amnesty International).
Niet om belerend te doen.
Maar omdat we soms lijken te vergeten dat deze rechten ook gelden voor mensen met een beperking, zonder mitsen en maren.
- Artikel 1: Alle mensen worden vrij geboren en moeten op dezelfde manier worden behandeld.
- Artikel 2: Ieder heeft recht op alle rechten, ongeacht of je jong of oud, man of vrouw bent, welke huidskleur je hebt, welke godsdienst je belijdt of welke taal je spreekt.
- Artikel 3: Je hebt recht op leven in vrijheid en in veiligheid.
- Artikel 4: Slavernij is verboden.
- Artikel 5: Je mag niemand martelen.
- Artikel 6: Je hebt recht op dezelfde bescherming als iedereen.
- Artikel 7: De wet moet voor iedereen hetzelfde zijn; iedereen moet volgens de wet op dezelfde manier behandeld worden.
- Artikel 8: Je hebt recht om hulp van een rechter te vragen, als je vindt dat je volgens de wetten van je land niet goed wordt behandeld.
- Artikel 9: Niemand heeft het recht je zonder goede reden gevangen te zetten of het land uit te sturen.
- Artikel 10: Als je terecht moet staan, moet dat in het openbaar gebeuren. De mensen die je berechten, mogen zich niet door anderen laten beïnvloeden.
- Artikel 11: Je bent onschuldig tot je schuld bewezen is; je hebt het recht je te verdedigen tegen beschuldigingen.
- Artikel 12: Je hebt het recht op privacy: op bescherming als iemand je lastig valt, je brieven opent of kwaad van je spreekt.
- Artikel 13: Je hebt het recht om te gaan en te staan waar je wilt, in eigen land en in het buitenland.
- Artikel 14: Als je slachtoffer wordt van mensenrechtenschendingen, heb je het recht om naar een ander land te gaan en dat land te vragen om jou te beschermen.
- Artikel 15: Je hebt het recht een eigen nationaliteit te hebben.
- Artikel 16: Je hebt het recht te trouwen en een gezin te stichten.
- Artikel 17: Je hebt het recht op eigendom en niemand mag je bezittingen zonder goede redenen afnemen.
- Artikel 18: Je hebt het recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst.
- Artikel 19: Je hebt het recht op vrijheid van mening en meningsuiting.
- Artikel 20: Je hebt het recht om te vergaderen als je dat wilt.
- Artikel 21: Je hebt het recht om deel te nemen aan de politiek van je land.
- Artikel 22: Je hebt het recht op maatschappelijke zekerheid en om jezelf te ontwikkelen.
- Artikel 23: Je hebt het recht op werk in het beroep dat je zelf kiest. Je hebt ook recht op een rechtvaardig loon voor je werk. Mannen en vrouwen moeten voor hetzelfde werk evenveel betaald worden.
- Artikel 24: Je hebt het recht op vrije tijd en vakantie.
- Artikel 25: Je hebt het recht op alles wat nodig is om ervoor te zorgen dat je niet ziek wordt, geen honger hebt en een dak boven je hoofd hebt. Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand.
- Artikel 26: Je hebt het recht op onderwijs dat gericht is op de volle ontwikkeling van de menselijke persoonlijkheid en op de versterking van de eerbied voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.
- Artikel 27: Je hebt het recht om te genieten van wat kunst en wetenschappen voortbrengen.
- Artikel 28: De overheid moet ervoor zorgen dat er een "orde" is die al deze rechten beschermt.
- Artikel 29: Je hebt ook plichten tegenover de mensen om je heen, zodat ook hun mensenrechten kunnen worden beschermd. De wetten in je land mogen niet ingaan tegen deze mensenrechten.
- Artikel 30: Geen enkel land en geen enkel mens mag proberen om de rechten te vernietigen die in deze Verklaring staan.
Food for thought
We kunnen het hebben over inclusie, diversiteit en participatie.
We kunnen beleid schrijven, projecten starten en organisaties veranderen.
Maar uiteindelijk begint alles bij hoe we kijken naar mensen die anders zijn dan wij.
En soms moet je, net als ik, eerst zelf geraakt worden voordat de oogkleppen afvallen.
Mensen met een beperking zijn geen doelgroep.
Het zijn mensen.
Met precies dezelfde rechten, waardigheid en waarde.
Photo by Claudio Schwarz on Unsplash
Steun Lerende Leiders - een kop koffie
Reacties (0)
Nog geen reacties. Wees de eerste die zijn mening deelt!