person_outline

Zachtheid

Dit is één van voorgepubliceerde hoofdstukken van het boek Het Leiderschapsalfabet: Het hoofdstuk Z van Het Leiderschapsalfabet | Zachtheid

leiderschapsalfabet > Zachtheid | leiderschap

“Een mens wordt zacht en zwak geboren. Bij zijn dood is hij hard en stijf. Groene planten zijn zacht en gevuld met sap. Bij hun dood zijn ze verdord en droog. Daarom zijn stijfheid en onbuigzaamheid volgelingen van de dood. Zachtheid en buigzaamheid zijn volgelingen van het leven. Zo zal een leger zonder flexibiliteit nooit een oorlog winnen. Een boom die onbuigzaam is, zal makkelijk breken. Het harde en sterke zal vallen. Het zachte en zwakke zal overwinnen. (Lao-Tzu)”

Het boek is begonnen met het hoofdstuk Aftrap en de boodschap dat ‘leiderschap’ alles ook en vooral te maken heeft met het overbruggen van verschillen en het samenbrengen van denkwijzen met denk- en doepatronen zonder geweld maar via gedachtegoed. De conclusie is dat echte leiders blijven voortleven in de harten en hoofden van mensen (Van der Lee, 2013). Volgens het citaat van Lao-Tzu is hiervoor zachtheid en buigzaamheid nodig. Een mooie bevinding om dit boek over Leiderschap in Zachtheid mee af te ronden.

Verwachtingspatronen

We kwamen overeen dat ík – als enige vrouw van het schrijversteam – over het onderwerp ‘Zachtheid en vrouwelijk leiderschap’ zou schrijven. ‘Een beetje dom’, bedacht ik mij later naar de bekende woorden van Maxima. Zachtheid is in mijn ogen niet exclusief voorbehouden aan vrouwen. Welbekende voorbeelden van mannelijke leiders benoemd in dit boek zijn Mahatma Ghandi, Nelson Mandela en de Dalai Lama. Mannen die via levenslessen de kunst van buigzaamheid geleerd hebben en de veerkracht gevonden hebben om het eigen gedachtegoed te blijven uitdragen ondanks wreedheden van buitenaf.

Volgens de Van Dale betekent ‘zachtheid’: ‘mildheid’, ‘tederheid’, ‘weekheid’ en ‘lieflijkheid’. Een ander woordenboek wist mij zelfs de woorden ‘zwakte’ en ‘krachteloosheid’ wijs te maken. Jammer genoeg zijn dit ook veelal de oordelen in onze westerse maatschappij over zachtheid. Zowel mannen (misschien nog wel meer) als vrouwen kunnen hierdoor in de knel komen met de zachte kant in zichzelf en deze ontkennen/wegstoppen om maar mee te komen met het verwachtingspatroon van ‘sterk’ en ‘daadkrachtig’. Ik ben genoeg vrouwelijke leidinggevenden tegengekomen die zich gedroegen als een kenau. Het voorbeeld van Margaret Thatcher kennen we allemaal. Wat betekent dit voor Zachtheid en Leiderschap?

Harde en zachte energie

Opgegroeid met de voorbeelden van drie oudere broers met de na-oorlogse normen ‘doorgaan’, ‘niet zeuren’ en ‘sterk zijn’, heb ik duidelijke oordelen en verwachtingen meegekregen over hoe ik moest zijn. Vanuit dit gekunstelde imago bestormde ik in mijn beginjaren overambitieus de arbeidsmarkt. Gepantserd met verdedigingsmechanismen als bewijzen, stoer en bikkelhard zijn, hield ik mij staande en wedijverde mijzelf een weg omhoog in de toch wel door mannen gedomineerde ratrace. Ik zette vooral mijn, zoals je het zou kunnen noemen, ‘mannelijke’ energie in om mee te komen. Veel startende ambitieuze, vrouwelijke collega’s zag ik hetzelfde doen. Sommigen zag ik vastlopen in een door ‘push’ gedomineerde leiderschapsstijl; ze bleven doorvechten via forceren en overtuigen met rationele argumenten, ook wel drammen, om hun zin te krijgen. Een machtsstrijd die vooral in een haantjes- of cowboycultuur niet wordt gewaardeerd. De getoonde onbuigzaamheid zag ik hard afgestraft worden en uiteindelijk zag ik hen – en mezelf – in de strijd vallen. Veel vrouwelijke collega’s, en gelukkig ook ikzelf, omarmden, door de levenslessen wijs geworden, in de loop van de tijd onze zachtere kant, en waren zo in staat om vanuit effectief schakelen tussen ‘push’- en ‘pull’stijlen anderen te beïnvloeden.

Het vermogen om effectief te schakelen wordt gevormd door enerzijds de oordelen en verwachtingen die je hebt meegekregen over hoe je moet zijn en anderzijds de mate waarin je je bewust bent van je ware authenticiteit. Bij betreding van de arbeidsmarkt zijn vrouwen (maar ook mannen) zich nog niet bewust van hun eigen zelfbeeld en drijfveren. Het ego is nog zwak ontwikkeld. Hierdoor wordt de bevestiging en erkenning van de eigenwaarde vooral in de buitenwereld gezocht door het kopiëren van de gewaardeerde mannelijke energie. Het ware ‘ik’ wordt soms afgeschermd door verdedigingsmechanismen in de vorm van een pantser of muur. Door meer werkervaring, en feedback over eigen kwaliteiten en talenten, vormt het zelfbeeld zich in de loop van de tijd tot een sterk ontwikkeld ego gebaseerd op innerlijke waarden. De opgebouwde innerlijke kracht zorgt voor het loslaten van ineffectieve mechanismen en het omarmen van de eigen Zachtheid. Dan is de ruimte aanwezig om anderen vanuit ware authenticiteit te kunnen leiden. Degenen die hiertoe in staat zijn, winnen het respect en zullen vervolgens meer gegund krijgen.
“In societies where men are truly confident of their own worth, women are not merely tolerated but valued. (Aung San Suu Kyi (1945- )”

Inspirerende voorbeelden

Maxima Zorreguieta staat mijns inziens symbool voor verbindend leiderschap. Ondanks de oordelen over haar in het begin bleef ze mildheid tonen naar haar vader en zichzelf. Via het tonen van haar kwetsbaarheid en natuurlijk charisma heeft zij de kloof tussen het Koningshuis en de bevolking overbrugt en hen dichter bij elkaar gebracht. Veel Nederlanders hebben haar in hun hart gesloten.

Een ander voorbeeld van vrouwelijk leiderschap is Aung San Suu Kyi (1945 - ). Zij is een Myanmarese politica, leidster van de geweldloze beweging voor de mensenrechten en democratie in Myanmar (voorheen Birma) en winnares van de Nobelprijs voor de Vrede van 1991. Op 20 juli 1989 plaatste het militaire regime haar onder huisarrest. Ondanks de situatie bleef zij in mildheid haar gedachtegoed uitdragen naar de bevolking. In deze omstandigheden won zij op 27 mei 1990 met overweldigende meerderheid de algemene verkiezingen, waarbij haar partij 82 procent van de zetels verkreeg. De militaire junta weigerde echter de verkiezingsuitslag te erkennen. Ze is uiteindelijk pas op 13 november 2010 vrijgelaten met een bagage van 15 jaar afwisselend huisarrest en gevangenschap waarin zij geen persoonlijk afscheid heeft kunnen nemen van haar terminaal zieke man.

Nimmer is zij vervallen in hardheid als wrok of wraak maar altijd koos ze voor zachtheid en buigzaamheid. Haar gedachtegoed ging over de muren van gevangenschap heen en verbond haar met de Myanmarese bevolking. Echte leiders blijven trouw aan hun authenticiteit en waarden, en laten Zachtheid overwinnen.

“Op een zachte manier kun je de wereld doen beven.”
Mahatma Ghandi (1869-1948)

Over Het Leiderschapsalfabet

Dit is één van voorgepubliceerde hoofdstukken van het boek Het Leiderschapsalfabet, geschreven door Miriam Besseling. zij is één van de vijf auteurs van het boek dat is uitgegeven door Koninklijke van Gorcum, waaraan ook Richard van der LeePieter Taffijn, Hans Kwakman en Marco Buschman hebben meegeschreven. Lees meer over het boek, de schrijvers en natuurlijk het voorwoord dat is geschreven door Jolanda Poots-Bijl, CFO van Ordina, op de site van De Alfabetboeken. Je kunt natuurlijk ook gelijk het boek bestellen door de button aan te klikken.

bestelknop > Zachtheid | leiderschap

Volg De Alfabetboeken ook op Twitter en via de Linkedingroep van Century of Talent


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Miriam Besseling
Geschreven door Miriam Besseling
Blogger Expert

Miriam Besseling's Profielfoto > Zachtheid | leiderschap
Miriam Besseling antwoordt op het onderwerp: #1109 3 jaren 5 maanden geleden
Dag Pia,

Dank je wel voor je mooie reactie op mijn blog.
Ik heb deze met mijn eigen ervaringen met plezier gedeeld met als bedoeling anderen te inspireren en duwtje in de goede richting te geven.

Mooi hoe je de impact van hard en zacht beschrijft.
Laten we zachtheid omarmen en groei realiseren!

hartelijke groet,
Miriam
piarauhala's Profielfoto > Zachtheid | leiderschap
piarauhala antwoordt op het onderwerp: #1039 3 jaren 7 maanden geleden
Dank je wel Miriam voor je mooie bijdrage:
Zachtheid opent de deuren naar groei en groei naar ongekende potentie en daarmee innovatie!

Hardheid maakt klein en onderdrukt.
Fijn dat je dit met ons deelt.
Pia

Wat vind jij? deel het met ons!

INFO: You are posting the message as a 'Guest'

×
Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze (max.) wekelijkse e-zine en mis geen enkel Leiderschapsblog, -vacature of -nieuwsbericht meer.