person_outline

Vruchtbare Organisatiegrond (Weconomics Dialoog deel 9)

weconomics 9 > Vruchtbare Organisatiegrond (Weconomics Dialoog deel 9) | leiderschapBeste Paul,

Ik heb je laatste brief met veel aandacht gelezen. Dank daarvoor! Ook ik heb het gevoel dat we de goede richting op gaan, en dat acties steeds meer gericht zijn op een meer duurzame welvaart.

Duurzaam Nieuw Geloven

weconomics 9 duurzaam > Vruchtbare Organisatiegrond (Weconomics Dialoog deel 9) | leiderschapDe conclusie die je trekt dat we werk, in eerste instantie, organiseren om de opbrengst per persoon te verhogen is me helder. Dat we de laatste jaren zijn doorgeslagen in het optimaliseren van de opbrengst voor aandeelhouders is me ook duidelijk. De reacties van mensen op salarisverhogingen van bankdirecteuren, de groei van berichten met betrekking tot bewustwording dat goedkope producten een keerzijde kennen, de opkomst van sociale initiatieven en, deze maand nog, de geboorte van het ‘klimaatkonijn’ van Lubach (en Ed Nijpels). De voedingsbodem voor het Duurzaam Nieuw Geloven zoals jij het noemt wordt als het ware steeds vruchtbaarder.

Vruchtbare organisatiegrond

“Ik zie dat veel organisaties gebouwd zijn op een mensbeeld dat niet geschikt is voor duurzaam nieuw organiseren”

weconomics 9 ego > Vruchtbare Organisatiegrond (Weconomics Dialoog deel 9) | leiderschapEchter, om vruchtbare grond te kunnen gebruiken moet je weten wat en hoe te zaaien. Nou ja, voordat je gaat zaaien moet je eigenlijk weten hoe vruchtbaar je grond is voor Duurzaam Nieuw Geloven. Ik zie dat veel organisaties gebouwd zijn op een mensbeeld dat niet geschikt is voor duurzaam nieuw organiseren. Een mensbeeld dat er vanuit gaat dat de mens van nature niet deugt, en dus gewantrouwd en gecontroleerd moet worden. Ik heb jou hier ook eerder over horen vertellen, en later kwam ik het ook in De Correspondent tegen: “Zet je schrap voor het gevaarlijkste idee ooit: de meeste mensen deugen”1. Nu zie ik dat oude mensbeeld op veel plaatsen terug. De indeling die Frederic Laloux2 gebruikt in Reinventing Organizations verwijst daar ook naar. Want is zo’n hiërarchische organisatie niet enkel alleen nodig omdat de mens niet wordt vertrouwd?

Ons mensbeeld

En dan te bedenken dat 80% van onze organisaties zo’n beetje ‘oranje’ is (naar Laloux). Ik merk dat wel. Stap maar eens het UWV binnen als klant. Je voelt dat je niet wordt vertrouwd. En als je aangifte wilt doen bij de politie (“Zo mevrouwtje”). Of bij mijn vader die in het kader van de WMO moest bewijzen dat hij zijn billen niet kan afgeven in verband met een aanvraag voor een spoeltoilet. De lieve man is ver in de 70 en halfzijdig verlamd. Maar ook het bestaan van innovatieve afdelingen. Een ‘contradictio in terminis’. Laatst nog, bij een grote zorgverzekeraar: “Uw idee is wel innovatief, maar onze afdeling is er voor de grote ideeën die direct veel winst opleveren in het primaire proces”. Goh, wat zal zo’n criterium doen met het ontstaan en ventileren van nieuwe ideeën? Schrijft u maar eerst een business case. Waar is het vertrouwen toch gebleven? Of ben ik vreselijk naïef? Dat kan natuurlijk ook.

De 7 geschenken

En toch zit er wat moois in de lucht. Je voelt het. Het resoneert. Zelfs een Trump, Brexit en de opkomst van het populisme, het zijn slechts symptomen, zegt ook Otto Scharmer. En ik ben het met hem eens. “The darker side of our being is no longer kept contained.”3
In het betreffende artikel noemt Scharmer zeven geschenken. Eén daarvan is het feit dat we onze hoop wel kunnen laten varen dat de oplossingen voor een meer duurzame welvaart van de overheid gaat komen. De tijd is echt rijp voor ons zelf. Wat gaan we creëren? En er zijn meer mooie geschenken zoals de wedergeboorte van onafhankelijke media en onderzoeksjournalistiek en de ‘tech for goods’. Onder dat laatste schaar ik ook de Weconomics Foundation en hun aandacht voor blockchain als nieuwe organisatietechnologie.

Luctor et emergo

Ook ik ken mijn Latijn, beste Thierry. Nou je, een beetje dan. Wat jij misschien hebt gemist in de geschiedenislessen is dat er ver voor het Romeinse Rijk er waarachtig samenlevingen bestonden waarin masculien en feminien in balans waren. En daar zijn we weer naar op weg.

weconomics 9 latijn > Vruchtbare Organisatiegrond (Weconomics Dialoog deel 9) | leiderschapInderdaad blijven we nog veel aan de oppervlakte, zoals jij zegt in je laatste brief Paul.  We kiezen slechts tools zonder het organisatieontwerp fundamenteel aan te passen. Zo worden technologische vernieuwingen zonder al te veel vragen in organisatie geïmplementeerd; de fundamentele vraag wat dit met de bewuste mens kan doen wordt niet gesteld. Iedereen kent wel de dokter die op zijn schermpje blijft turen en vraag na vraag afvuurt zonder je echt aan te kijken. Van wie zijn eigenlijk al deze gegevens? Is je naam van jou? Hoe zit dat met de uitslagen van het bloedonderzoek? En, wat gebeurt er eigenlijk met al je opgeslagen digitale gegevens, of wat wil je dat er mee gebeurt?
En toch komt het nu allemaal langzaam boven borrelen. Of is het meer zoals Scharmer het ziet: “The iceberg is turning upside down”. Of gewoon kantelen, à la Rotmans en zijn beweging?

Opleggen van overtuigingen

Maar goed, het loslaten van overtuigingen, daar zijn we mee bezig. En dat kun je niet opleggen. Alhoewel, een bepaalde oplegging is niet altijd verkeerd (of onwettig) om het tij te keren. Dat stelt ook Belle Derks4 in de Volkskrant van 1 april (nee, geen grap) met betrekking tot het vrouwenquotum: “Positieve discriminatie van vrouwen mag”. Ben ik ook al mee eens. Maar hoe dan ook, we moeten het er gewoon met elkaar over hebben.
Wat is jouw mensbeeld? Hoe kom je daarbij? Vertel eens!
Of zoals Thijs Homan5 het beargumenteerd in zijn ‘Het et-cetera principe’: “Veranderingen vinden plaats in lokale en interlokale settings. We hebben het er met elkaar over. Dat is niet enkel mondeling, maar ook via social media, hoe we met elkaar omgaan, wat past.”

It starts with...

weconomics 9 communicatie > Vruchtbare Organisatiegrond (Weconomics Dialoog deel 9) | leiderschapEn dan de eeuwenoude dooddoener, maar daarom niet minder waar: “It starts with you”. Nou ja, “with me” dus. Ik bepaal waar en hoe ik communiceer in relatie tot anderen. Dat kan heel bewust en intentioneel, maar ook onbewust. Leer daarin meer bewust te worden. Leer zien en ervaren hoe vruchtbaar je eigen voedingsbodem is. Thuis, op school, 6 bij de training, in de organisatie waar je werkt, in de maatschappij waar ook jij deel van uit maakt. Leer herkennen in hoeverre dat wat je zegt en doet ook overeenkomt met wat je denkt. Luister naar andere meningen met nieuwsgierigheid en zonder oordeel. Leer betekenis geven, niet enkel zenden en ontvangen. Word bewust dat jouw keuze er toe doet, in elke (interlokale) setting. Is het niet Aristoteles die zei dat zelfkennis, verbinden en wijsheid ons dat dieper gevoel van geluk zullen geven. Volgens Alain de Botton (https://youtu.be/BaNZ-TMGN3E ) is het juist het gemis van deze ‘sophia’ waarom het huidige kapitalisme haar grenzen heeft bereikt. Heten daarom onze dochters Sophie en Sophia, Paul?

Hartelijke groet,
Vivienne van Leuken

Alle gepubliceerde Weconomics Dialogen zijn hier te vinden

1. Rutger Bregman https://decorrespondent.nl/3430/zet-je-schrap-voor-het-gevaarlijkste-idee-ooit-de-meeste-mensen-deugen/131866350-d815b174

2. Frederic Laloux, Reinventing Organizations https://www.managementboek.nl/boek/9789082347708/reinventing-organizations-frederic-laloux

3. Otto Scharmer: http://www.huffingtonpost.com/entry/trump-dark-money-and-shifting-consciousness_us_58ddbae7e4b04ba4a5e25274?ncid=engmodushpmg00000006

4. http://www.volkskrant.nl/wetenschap/-we-accepteren-van-vrouwen-niet-dat-ze-zich-boven-anderen-stellen~a4481577/?utm_source=twitter&utm_medium=social&utm_campaign=shared%20content&utm_content=paid&hash=aace8a69894765e817f61ad1539c27cce7b09959

5. https://www.managementboek.nl/boek/9789462200340/het-et-cetera-principe-een-nieuw-perspectief-op-organisatieontwikkeling-thijs-homan

6. Non Violent Communication (naar Marshall Rosenberg)


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Pro-Blogger Top Blogger Thought Leader

Organisatiekundige & -analist | Leiderschap | Sparringpartner

 


Wat vind jij? deel het met ons!

INFO: You are posting the message as a 'Guest'

×
Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze (max.) wekelijkse e-zine en mis geen enkel Leiderschapsblog, -vacature of -nieuwsbericht meer.