person_outline

Als je er maar van leert

foutje > Als je er maar van leert | leiderschapHet geeft niks als het fout gaat, als je er maar van leert. Maar ondertussen…  Al te vaak blijkt een fout toch consequenties te hebben; worden we erop afgerekend. We hebben er lang over gedaan om een cultuur van perfectionisme te ontwikkelen en daar doen we liever geen afstand van. In die cultuur is fouten maken niet okay, met alle gevolgen van dien.

Praten

Zo ken ik een bestuurder die meer dan eens, tijdens speeches en in gesprekken verkondigde dat fouten gemaakt mochten worden. Hij had daar praktische voorbeelden bij; hoe hij er in het verleden mee om was gegaan. Onder de streep was zijn boodschap: Eén fout kan gebeuren. Bij twee fouten ga ik me zorgen maken. Bij de derde fout moeten we toch eens praten. Fouten maken mag, maar niet teveel. 

Not done!

Deze bestuurder staat niet alleen. Ondanks dat ik al vele jaren ‘predik’ dat we fouten moeten durven maken, stap ook ik af en toe in de valkuil die perfectionisme heet. Zo was mijn eerste reactie toen ik een kostbare kantoorprinter uit mijn handen liet vallen – ik zeg het eerlijk –“Wat kan ik doen, zodat niemand het merkt…”. 

Of die goede vriend van me, directeur van een middelgroot bedrijf. Hij vertrouwde me toe dat hij, als hij een fout constateerde, altijd eerst bij zichzelf te rade ging. Hij wilde er zeker van zijn, dat hij de fout niet had gemaakt. 

We hebben het allemaal meegekregen. Fouten maken is not-done! Het moet goed!

Normaal

Zelfs machines maken fouten. Het wonderlijke is: bij machines vinden we het normaal. We beschouwen het als uitval, afkeur, standaard-foutpercentage, productieverlies. We hebben er vele woorden voor. We nemen het mee in de kostenberekeningen, doorlooptijden, etc. van onze productieprocessen. 

Nooit meer

Anders is het, als mensen fouten maken. Dat vinden we vaak niet normaal. Irritant juist. “Hoe kan ‘ie dat nou doen?” of “Heeft ‘ie zitten slapen?” hoor je dan. We gaan al snel op zoek naar degene die de fout heeft gemaakt. Maken die dom, stom, schuldig, of ook fout. We laten de ander weten dat zo’n fout nooit meer mag gebeuren. 
Wat we voor machines normaal vinden, is voor mensen onacceptabel.

Probleem

Mensen maken fouten, want – ik schrijf het toch maar op – fouten maken is menselijk. Maar wat maakt dan, dat we er zo'n probleem van kunnen maken? Niet de fout, maar de manier waarop we met het maken van een fout omgaan, dat is waar het om gaat. Zo zit bijvoorbeeld in het zinnetje “Als je er maar van hebt geleerd.” een oordeel verborgen. Net als in de vraag “Wie is hiervoor verantwoordelijk.” We weten allemaal wat dat betekent! Het lost alleen niets op!

Oplossing

Wat nu als we ons niet zouden focussen op de fout an sich, maar op de oplossing. Natuurlijk wil je dan weten wat er is misgegaan; immers je wilt de fout meestal (maar niet vanzelfsprekend) niet herhalen. De focus ligt dan niet op wie de fout heeft gemaakt, maar op wat er is misgegaan en hoe het op te lossen. Dát brengt ons verder! 
Het bracht ons ook producten als Coca Cola, Post-It, Cornflakes, Zoetjes, Viagra, Pacemaker etc. etc. Producten die voortkwamen uit menselijke fouten, waarbij werd gekeken naar de kansen, de mogelijkheden in plaats van naar de fout zelf.

Oordeel

In een populair wetenschappelijk artikel van Eliane Deschrijver las ik dat onze hersenen bij het herkennen van fouten niet focussen op de fout zelf, maar op de verwachting daaromtrent. Ik maak daaruit op, dat de fout helemaal niet zo belangrijk als we vaak aannemen. Misschien wordt het tijd dat wij ‘m ook minder ruimte geven; anders gaan we straks nog in de fout! Hoe? Door ons bewust te worden van ons eigen oordeel over onze fouten en die van anderen en keer op keer te kijken: hoe kan ik dit ten goede keren?!


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Jeroen Ogier
Geschreven door Jeroen Ogier
Top Blogger Thought Leader

Jeroen_Ogier's Profielfoto > Als je er maar van leert | leiderschap
Jeroen_Ogier antwoordt op het onderwerp: #1488 1 jaar 10 maanden geleden
Dank Rianca en... eens!
We hebben 't over hetzelfde (vanuit eenzelfde overtuiging): oplossen levert meer op dan de schuldige zoeken en...
Oplossen vraagt dat we een omgeving creëren waar we fouten mogen maken!
Rianca's Profielfoto > Als je er maar van leert | leiderschap
Rianca antwoordt op het onderwerp: #1483 1 jaar 10 maanden geleden
Hoi Jeroen, mooi blog! Sluit perfect aan bij mijn blog over de afrekencultuur binnen ons heersende systeem: www.lerendeleiders.nl/politiek-leidersch...ltuur-in-de-politiek

Wat vind jij? deel het met ons!

INFO: You are posting the message as a 'Guest'

×
Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze (max.) wekelijkse e-zine en mis geen enkel Leiderschapsblog, -vacature of -nieuwsbericht meer.