Anderen leiden
(Wetenschappelijk) bewezen eenvoudige tactieken om bevlogenheid en werkgeluk de nek om de draaien
Een paar weken geleden was ik naar een netwerkbijeenkomst. Daar sprak ik een freelance vertrouwenspersoon, die voor veel verschillende organisaties in de profit en non-profit sector werkte. Al pratende over haar werk vertelde zij dat één van de grootste problemen waar zij mee te maken had, was pesten binnen organisaties.
‘Wist je dat 80% van de pesterijen door de leidinggevende gebeurt?’ - vroeg ze aan mij. Ik was er stil van. De vraag heeft me wekenlang niet losgelaten.
Bij pesten komen misschien in eerste instantie YouTube filmpjes op ons netvlies van weerloze pubers die in elkaar getrapt worden door leeftijdsgenoten. Of we denken aan het programma Gepest.
Leiderschap en de kunst van het veters strikken
In de thema's die ik in mijn trainingen aan de orde stel, maak ik graag gebruik van metaforen en beeldspraak. Niet zelden geïnspireerd door mijn passies: hardlopen, drummen en vuur.
Vandaag deed ik mee aan een prestatieloop over 15 kilometer. Eén van de belangrijke rituelen voorafgaand aan het startschot, is het strikken van de veters. Zeker bij het lopen op bosgrond een belangrijke zaak, want voor je het weet stap je op een boomstronk of glij je uit, dus dan moeten je schoenen wel stevig om je voeten zitten. Het lijkt zoiets simpels, maar hoe je die schoenen hebt aangetrokken, hoe strak je de veters hebt gestrikt, kunnen het verschil maken tussen lopen als de brandweer of lopen als een krant.
Onderweg naar Abilene. Een modern sprookje
Bij de hoogste baas van een organisatie denk je waarschijnlijk aan een directie, een bestuur of de aandeelhouders. Maar in veel organisaties zijn zij niet de hoogste baas. Angst is.
We denken dat bestuurders besluiten nemen op zuiver rationele gronden. We produceren de ene na de andere managementtheorie hoe mensen in organisaties beslissingen nemen. Kets de Vries zegt hierover: “de ogenschijnlijk rationele verklaringen voor bepaalde beslissingen blijken klinkklare nonsens”. Toch blijven we er onverschrokken in geloven, want als wij klinkklare nonsens voor waarheid aannemen, wat zegt dat over ons?
4 overeenkomsten tussen opvoeden en leiding geven
LEIDING GEVEN = OPVOEDEN?
Binnenkort vier ik mijn 13e verjaardag als vader. Het is niet te geloven hoe snel dat is gegaan, en wat er in die 13 jaar is gebeurd. Inmiddels ben ik drievoudig vader en heel wat ervaringen rijker.
Ongeveer een zelfde periode heb ik ook een leidinggevende taak in mijn werk. Ook daar is veel gebeurd, veel geleerd, en ben ik nog lang niet klaar met leren.
Al vaker heb ik mij verbaasd over de overeenkomsten tussen opvoeden van kinderen en leiding geven. Toen ik afgelopen vrijdag in gesprek was met Egon Beaart over de kunsten en lessen van leiding geven werd het me pas echt duidelijk: eigenlijk is er helemaal geen verschil wanneer je beiden in de meest effectieve en menselijke manier benadert.
Wanneer ben jij goed genoeg als leider?
Leiders liggen meer dan ooit onder het vergrootglas. De vele (financiële) schandalen, omvallende imperia en een diepgaand wantrouwen in het neoliberale kapitalisme worden meestal aan leiders geweten. Leiders die voor de breuk gezien werden als rolmodellen, inspirators en visionairs worden nu publiekelijk aan het schandpaal genageld. Bestempeld als oplichters, ordinaire graaiers.
De vele onderzoeken en aangescherpte regels laten zien hoe wij omgaan met de (leiderschaps-)crisis: door de schuldigen te zoeken en de duimschroef aan te draaien.
We praten over transformationeel, charismatisch en dienend leiderschap, maar we nemen ondertussen nog steeds vooral managers aan die de boel controleren, die fouten opsporen en mensen op de vingers tikken. In onze postindustriële maatschappij zijn we er blijkbaar niet in geslaagd om de vodden van de industriële tijd en denkwijze achter ons te laten.
2014: Hope and Cash / Hoop en Cash
Van harte hoop ik dat het door mij in 2013 benoemde ‘Jaar van de ontmaskering’ in 2014 wordt vervolgd.
In deze column doe ik op een speelse wijze aanbevelingen voor een betere wereld. Het zijn mijn beste wensen voor 2014. Met het nodige cynisme kijk ik om me heen; en wil de humor daarbij niet vergeten: de Amerikaanse artiesten Bob Hope (R.I.P.) en Johnny Cash (R.I.P.) inspireren mij. Inderdaad, Hope en Cash hebben we nog, maar dan wel vanuit zingeving!